177 - از خطبه‌هاى آن حضرت عليه السلام است ( در اول خلافت خود راجع به اوصاف خداوند سبحان و مدح حضرت رسول صلى الله عليه و آله و اندرز به شنوندگان ) : ( 1 ) خداى تعالى را كارى از كار ديگر باز نمى دارد ( زيرا كسى را كارى از كار ديگر باز مى دارد كه يا نقصان در علم و دانائى او باشد يا بر اثر محدوديّت قدرت و توانائى ، و خداوند متعال چون به همه چيز دانا و توانا است هيچ كار او را از كار ديگر مشغول نمى گرداند ) و او را زمان تغيير نمى دهد ( چون خالق زمان و محيط بر آن و واجب الوجود است ، و تغيير يافتن از لوازم ممكن باشد ) و مكانى او را در بر نمى گيرد ( زيرا قرار گرفتن در جائى مستلزم جسميّت است و او جسم نيست ) و زبانى نمى تواند ( كنه ذات و حقيقت ) او را وصف نمايد ، شمارهء قطره‌هاى آب و ستاره‌هاى آسمان و آنچه باد در هوا پراكنده كند و حركت مور بر سنگهاى سخت و خوابگاه مورچه‌هاى كوچك در شب تار از او پوشيده نيست ، جاى افتادن برگها و نگاه كردن از زير چشمها را ميداند ، ( 2 ) و گواهى مى دهم كه معبودى نيست جز خدا كه مانندى براى او نبوده و در هستيش شكّ و ترديد و دين و آفرينش را انكارى نيست ، همچون گواهى كسى كه نيّت او راست ( از صميم قلب ) و باطنش ( از رئاء و خودنمايى ) پاكيزه ، و يقين و باورش ( از شبهات ) پاك ، و ميزانهايش سنگين ( كردار نيكش بسيار ) باشد ، ( 3 ) و گواهى مى دهم كه محمّد بنده و فرستادهء او است كه از بين آفريده‌هاى او انتخاب و براى بيان احكام او اختيار ، و بالطاف گرانبهاى او اختصاص يافته ، و براى رساندن پيغامهاى نيكوى او برگزيده شده ، و بسبب او نشانه‌هاى هدايت و رستگارى آشكار و تاريكى كورى و گمراهى روشن گرديده است . ( 4 ) اى مردم ، دنيا آرزومند و اعتماد دارنده به خود را مى فريبد ، و بكسيكه به آن شيفته شده ( و آن را براى شخص خود خواهان است ) بخل نمى ورزد ( او را دوچار آلودگيها مى سازد ) و بكسيكه بر آن تسلّط يابد ( متاع آن را بدست آورد ) غلبه خواهد يافت ( نابودش خواهد نمود ) ( 5 ) و سوگند به خدا هرگز قومى در فراخى نعمت و خوشى زندگانى نبوده‌اند كه خوشى ايشان زائل شده باشد مگر بر اثر گناهانى كه مرتكب شدند ( چنان كه در س 13 ى 11 مى فرمايد : إِنَّ اللّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ يعنى خدا تغيير نمى دهد آن را كه در گروهى است تا هنگاميكه آنچه در نفسهاشان است تغيير دهند ، يعنى اخلاق پسنديده را